Paylaş

Kefeli Kantar

Roma Dönemi, MÖ 1. - MS 1. yüzyıl
Bronz
29,7 cm

Dairesel kesitli skala kolu, kefe ve kantar ağırlığından oluşur. İki askı kancasının bulunduğu kol, çentiklerle eşit bölümlere ayrılmıştır. Dört zincirle kola bağlanan düz kefe, aslına uygun olarak sonradan eklenmiştir.

Bronzdan yapılmış bu tip kantarlar kolay taşınabilmeleri sebebiyle tüccarlar ve seyyar satıcılar tarafından birçok kültürde kullanılmıştır. Roma döneminde küre, çokgen prizma, büst ve heykelcik şeklinde karşımıza çıkan kantar ağırlıkları ise eriyen balmumu methodu ile bronzdan dökülürlerdi. İç boşlukları ise istenilen ağırlığa göre kurşunla dökülürdü. Tepelerindeki çengelle kantar koluna asılırlardı.

Suna ve İnan Kıraç Vakfı Anadolu Ağırlık ve Ölçüleri Koleksiyonu’ndaki bu kefeli kantar örneğinin ağırlık başı ise Iupiter Ammon büstü biçimindedir. Bu seçim bize objenin geçmişi hakkında bir şeyler söyler. Koç boynuzlarıyla tasvir edilen Iupiter Ammon, aslen Etiyopyalı ya da Libyalı bir tanrıdır. Tarih boyunca Mısır’da, Afrika’nın Kuzey kıyı bölgelerinde ve Antik Yunan’da da sıkça karşımıza çıkar. Antik Yunanlılar onu Zeus’la ilişkilendip Zeus-Ammon olarak adlandırırken, Roma’da ise Iupiter’le ilişkilendirilen Ammon, Iupiter-Ammon ismini alır.

Koç figürüyle özdeşleştirilen bu tanrıya birçok farklı kültürde ve mitolojik hikayede rastlasak da hepsinin bir noktada birleştiğini görürüz: O bir rehberdir. Çölde yolunu arayan sürüye rehberlik eden bir koç gibi, insanlığın yol göstericisi ve koruyucusudur. Bir kefeli kantarda bu figure rastlamamız ise tesadüfün ötesinde, Iupiter-Ammon’un hem insanlığın hem de onlara ait olan mal ve mülkün güvenilir bir muhafızı olduğunu anlatır.