İskendername’ye Özgün Bir Osmanlı Katkısı
Ahmedi’nin İskender ve Kaydafe Hikâyesi
Edhem Eldem

Konuşma

31 Mart 2020 / 18.30

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nün Hafıza-i Beşer:Osmanlı Yazmalarından Hikayeler sergisi kapsamında gerçekleştirdiği konuşma serisi bu kez Pera Müzesi Oditoryumu'nda Edhem Eldem'in "İskendername’ye Özgün Bir Osmanlı Katkısı: Ahmedi’nin İskender ve Kaydafe Hikâyesi" başlıklı konuşması ile devam ediyor.

Ahmedi’nin 14. yüzyılın başında kaleme aldığı İskendername isimli manzum eserin esin kaynağının Firdevsi’nin Şehname’siyle Nizami’nin İskendername’si ve dolaylı olarak M.S. 3. yüzyıla kadar çeşitli dillerde örneklerine rastlanan “İskender Destanı” (Alexander Romance) olduğu bilinmektedir. Buna mukabil, Ahmedi’nin İskendername’sinde öncüllerinin hiçbirinde rastlanmayan, dolayısıyla da özgün bir yaratıcılığın eseri olduğu anlaşılan unsurlar bulunduğu fark edilmemiştir. Bunun en belirgin örneği, bütün İskender destanlarında yer alan Kraliçe Kandake/Kaydafe ile İskender’in hikâyesidir. Bütün İskender destanlarında mutlu bir sonu olan bu hikâye, ilk defa Ahmedi’yle birlikte Kaydafe’nin yok olduğu bir felaketle bitmektedir. Asıl mesele, hikâyenin Ahmedi’den önce ve sonraki hallerini inceleyerek bu değişik—ve kadın düşmanı—halinin nasıl ortaya çıktığını ve Osmanlı kültür ve edebiyatında yer edinip nasıl 20. yüzyıla kadar korunduğunu anlamaya çalışmaktır.

Edhem Eldem hakkında
Boğaziçi Üniversitesi Tarih bölümünde Osmanlı tarihi profesörü ve Collège de France’ta Türkiye ve Osmanlı Tarihi Uluslararası Kürsüsü’nün sahibi olan Edhem Eldem’in, özellikle geç Osmanlı’da, iktisadi ve sosyo-kültürel tarih; arkeoloji ve müzecilik, bankacılık, ölüm, kozmopolitizm ve fotoğrafın tarihi gibi alanlarda yayımladığı sayısız kitap, makale ve küratörlüğünü yapmış olduğu çok sayıda sergi vardır. Son kitapları, hepsi 2018 yılında yayımlanmış; derleyenlerinden biri olduğu To Kill a Sultan: A Transnational History of the Attempt on Abdülhamid II ve Istanbul and the Black Sea Coast kitapları ve özellikle Toplumsal Tarih dergisinde yayımlanmış makalelerinin bir kısmının toplandığı Mitler, Gerçekler ve Yöntem: Osmanlı Tarihinde Aklıma Takılanlar’dır. Bu konuşma, yakın zamanda çıkacak “Alexandre (İskender) et Candace (Kaydefa) dans la tradition Turque et Ottomane, ou la réécriture du Roman d’Alexandre” makalesini temel almaktadır.

Görseller: 
2-
 Endülüs melikesi Kaydafe, sarayına kimliğini gizleyerek gelmiş olan İskender’i daha önce yaptırmış olduğu tasviriyle yüzleştirirken. Firdevsi’nin Şehname’sinin Şerif Amidî tarafından tercüme edilmiş, Derviş Abdi tarafından resimlendirilmiş yazma nüshası, yak. 1616-1620. New York Public Library, Spencer Collection Turk. Ms. 1. New York Public Library Digital Collections. 
3- İskendername, Ahmedi (ö. 1412-1413), 1390. Suna ve İnan Kıraç Vakfı Elyazması Koleksiyonu, İAE, ŞR 300.

Pera Müzesi Oditoryumu’nda gerçekleştirilecek etkinlik ücretsizdir.
Yerler sınırlıdır, rezervasyon alınmamaktadır. Etkinlik dili Türkçedir.

Venedik Ressamı

Venedik Ressamı

Pera Müzesi 10 Kasım 2016 – 29 Ocak 2017 tarihleri arasında 19. yüzyılın en özgün manzara ressamlarından Fransız sanatçı Félix Ziem’i ağırlıyor. 

Mavi Giysili Kız

Mavi Giysili Kız

Bu tam boy kız portresi, erken 18. yüzyıl Britanya portre çizim sanatının güzel bir örneğidir. Çocuk, sağ ön planı bir sütun kaidesiyle çevrili terasta dururken gösterilir.

İstiap Haddi

İstiap Haddi

Pera Müzesi, Anadolu Ağırlık ve Ölçüleri Koleksiyonu’ndan esinlenen Tüm Zamanlara, Tüm Üzgün Taşlara başlıklı güncel video yerleştirmesinden hareketle, sanatçılar Nicola Lorini, Gülşah Mursaloğlu ve Muğlak Standartlar Enstitüsü’nün (Avşar Gürpınar, Cansu Cürgen) katıldığı bir konuşma gerçekleştirdi. Yerleştirmeden hareketle ölçme, hesaplama, standart oluşturma, zaman ve değişim konularını tartışmaya açan bu ilham verici konuşmadan kısa bir bölüm paylaşıyoruz!