Anadolu Ağırlık ve Ölçüleri Koleksiyonu

Suna ve İnan Kıraç’ın 1980’lerde oluşturmaya başladığı Anadolu Ağırlık ve Ölçüleri Koleksiyonu, Orta Tunç Çağı’ndan başlayarak, Yunan, Roma, Bizans, Beylikler, Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerini kapsayan bir süreçte Anadolu’da kullanılmış ağırlık ve ölçü birimleriyle, çeşitli malzeme ve tekniklerde üretilmiş tartı ve ölçü aygıtlarından oluşan kapsamlı bir seçki sunuyor.

Koleksiyondaki en eski ağırlıklar, Mezapotamya ile Anadolu arasında MÖ 2. binyıldan itibaren gelişen ticarete işaret ediyor. MÖ 8.-7. yüzyıllarda Anadolu ve çevresinde gelişen Yunan kent-devletlerinin ticari ilişkilere hız kazandırdığı, Mezopotamya ağırlık sisteminin Klasik Yunan ve Helenistik dönemlerde kullanılan terazi ağırlıklarını da etkilediği görülüyor. Seçkinin önemli bir bölümünü oluşturan Klasik Yunan döneminde kurşundan üretilen kent-devletleri ağırlıkları ile Roma İmparatorluğu hakimiyetindeki Anadolu şehirlerinde kullanılan tanrı ve tanrıça formlu el kantarı ağırlıkları dönemlerinin sosyo-politik anlayışına ve adalet sistemine ışık tutuyor. Zaman içerisinde Anadolu ağırlık ve ölçü kültürünün Bizans İmparatorluğu’nun ticari mallar ile para ağırlıklarına dayalı ikili sistemine sahne oluşu da eserler aracılığıyla izlenebiliyor.Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemi ağırlık ve ölçüleri ise, 19. yüzyılın ikinci yarısından 1930’ların başına kadar geleneksel ve metrik ölçülerin birarada kullanıldığı bir sistemsel dönüşüm sürecine ışık tutuyor.

Suna ve İnan Kıraç Vakfı Anadolu Ağırlık ve Ölçüleri Koleksiyonu, arazi ölçümünden alışverişe, mimarlıktan kuyumculuğa, denizcilikten eczacılığa, astronomiden zaman ölçüm aletlerine kadar farklı alanlardan birçok ağırlık, uzunluk ve hacim ölçüsüyle, gerek dönemler ve kültürlerarası sistem ilişkilerinin, gerek süreklilik ve dönüşümlerin izlenmesine olanak veren bilimsel bir kaynak niteliği taşıyor.

 

Paylaş